Bánh donut là món ăn vặt được yêu thích trên toàn thế giới. Loại bánh bột chiên hấp dẫn này có nhiều hình dáng, kích cỡ và hương vị khác nhau, nhưng kiểu bánh hình vòng tròn truyền thống với lỗ hổng ở giữa có lẽ là hình ảnh dễ nhận biết nhất.

Mặc dù cái lỗ này có vẻ như là một lựa chọn thiết kế độc đáo, nhưng thực tế nó lại có công năng riêng—và nguồn gốc của nó cũng thú vị không kém.

Một đổi mới mang tính thực tiễn

Một trong những câu chuyện phổ biến nhất về sự ra đời của chiếc bánh donut có lỗ ở giữa gắn liền với tên tuổi của một thủy thủ người Mỹ tên là Hanson Gregory. Vào năm 1847, khi đang làm việc trên một con tàu chở vôi, chàng trai 16 tuổi Gregory cảm thấy không hài lòng với những chiếc bánh rán được phục vụ trên tàu. Mặc dù phần rìa bánh rất giòn, nhưng phần lõi bên trong thường bị sống và ngấm nhiều dầu mỡ.

Gregory đã nảy ra ý tưởng khoét một lỗ ở giữa khối bột trước khi đem chiên. Thay đổi đơn giản này giúp bánh chín đều, khắc phục được tình trạng phần lõi bên trong vẫn còn sống bột. Phương pháp này hiệu quả là nhờ cơ chế chiên: phần rìa ngoài của bánh thường chín nhanh hơn phần bên trong. Việc tạo một lỗ hổng giúp nhiệt lưu thông đều đặn, đảm bảo cả bên trong lẫn bên ngoài bánh đều chín tới một cách hoàn hảo.

Bánh donut tiện lợi

Một giả thuyết khác cho rằng chiếc lỗ trên bánh donut xuất phát từ tính thực tiễn trong việc buôn bán. Vào khoảng thời gian bánh donut bắt đầu phổ biến tại Hoa Kỳ, bánh bagel cũng trở thành một món ăn đường phố quen thuộc. Người bán thường xâu bánh bagel vào que hoặc dây để dễ dàng vận chuyển và bày bán. Chiếc lỗ trên bánh donut có thể đã giúp người làm bánh áp dụng cách thức tương tự, tạo sự thuận tiện khi trưng bày và mang theo bánh.

Còn những viên bánh donut nhỏ (donut holes) thì sao?

Một quan niệm sai lầm phổ biến là phần bột được cắt ra từ những chiếc bánh donut hình vòng (có lỗ ở giữa) chính là nguyên liệu để làm nên những viên bánh tròn nhỏ xinh – thường được gọi là "donut holes". Mặc dù điều này có thể đúng với một số công thức làm tại nhà, nhưng quy trình sản xuất bánh donut thương mại thường sử dụng máy móc chuyên dụng để tạo hình vòng ngay từ đầu, thay vì cắt bỏ phần lõi ở giữa.

Những viên bánh donut tròn nhỏ – món ăn vặt vừa miệng được cả trẻ em lẫn người lớn yêu thích – thường được làm từ các mẻ bột riêng biệt, sau đó cắt thành từng miếng nhỏ và đem chiên. Chúng không phải là phần "bột thừa" mà được chế biến riêng nhằm đáp ứng nhu cầu về các loại đồ ăn nhẹ nhỏ gọn, tiện lợi để thưởng thức ngay.

Di sản ngọt ngào

Bánh donut (hay còn gọi là "doughnut") sở hữu bề dày lịch sử gắn liền với các truyền thống văn hóa và ẩm thực. Dù bạn yêu thích loại bánh phủ men đường truyền thống hay ưa chuộng những biến tấu với phần nhân kem hấp dẫn, sức hút của chúng nằm ở sự giản đơn và khả năng biến tấu đa dạng. Câu chuyện về phần "lỗ" giữa chiếc bánh donut – từ một sáng kiến ​​mang tính thực tiễn trở thành nét văn hóa đặc trưng – cho thấy những thay đổi nhỏ bé cũng có thể tạo nên tác động to lớn.

Lần tới khi thưởng thức một chiếc bánh donut, hãy dành chút thời gian để chiêm ngưỡng sự sáng tạo đằng sau hình dáng đặc trưng của nó—và biết đâu bạn còn muốn lấy thêm vài viên bánh donut nhỏ xinh nữa đấy!