Ngày Quốc tế Thanh niên được Liên hợp quốc khởi xướng nhằm tôn vinh vai trò của thế hệ trẻ, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế quan tâm hơn đến những vấn đề liên quan đến thanh niên.

Đây không chỉ là dịp ghi nhận những đóng góp của tuổi trẻ mà còn khẳng định thanh niên là lực lượng tiên phong trong việc kiến tạo một tương lai phát triển bền vững.

Nếu các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của Liên hợp quốc là bản đồ định hướng cho tương lai, thì thanh niên chính là những người biến những mục tiêu ấy thành hành động. Với sức sáng tạo, tinh thần dấn thân và khả năng thích ứng nhanh với khoa học, công nghệ, thế hệ trẻ đang tạo nên những thay đổi tích cực từ chính cộng đồng nơi mình sinh sống.

Hiện nay, thế giới có hơn một tỷ thanh niên. Đây là lực lượng đông đảo, năng động và có khả năng kết nối toàn cầu chưa từng có. Trong thời đại số, thanh niên không chỉ tiếp cận tri thức nhanh hơn mà còn biết tận dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề về môi trường, giáo dục, y tế, năng lượng và phát triển kinh tế.

Theo các tổ chức quốc tế, phần lớn mục tiêu phát triển bền vững chỉ có thể đạt được khi được triển khai từ cấp địa phương. Chính vì vậy, thanh niên đang trở thành lực lượng thúc đẩy sự chuyển đổi thông qua những sáng kiến thiết thực, góp phần lan tỏa các giá trị phát triển bền vững đến cộng đồng.

Trên khắp thế giới, nhiều mô hình do thanh niên khởi xướng đã mang lại những kết quả tích cực. Tại châu Phi, nhiều nhóm bạn trẻ triển khai các dự án bảo vệ nguồn nước, phát triển năng lượng sạch, trồng cây và hỗ trợ cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu. Không chỉ giải quyết các vấn đề môi trường, những sáng kiến này còn tạo việc làm và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.

Ở khu vực châu Mỹ, nhiều thanh niên phát triển các mô hình nông nghiệp bền vững, tái chế rác thải nhựa thành vật liệu xây dựng và xây dựng các dự án kinh tế xanh. Những ý tưởng sáng tạo ấy vừa góp phần bảo vệ tài nguyên thiên nhiên vừa tạo sinh kế cho cộng đồng.

Tại châu Á, nhiều sáng kiến của thanh niên đã tạo nên những thay đổi đáng ghi nhận. Từ các chiến dịch trồng cây, giảm rác thải nhựa, phát triển trường học thân thiện với môi trường đến những mô hình thích ứng với biến đổi khí hậu, tuổi trẻ đang chứng minh rằng những hành động nhỏ cũng có thể tạo nên tác động lớn nếu được duy trì và lan tỏa.

Hòa chung xu thế đó, thanh niên Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò tiên phong trong phát triển bền vững. Nhiều nhóm thanh niên đã xây dựng các ứng dụng khuyến khích tái chế rác thải, phát triển mô hình trồng rừng kết hợp sinh kế, lắp đặt hệ thống điện mặt trời cho trường học và nghiên cứu các giải pháp tiết kiệm nước trong sản xuất nông nghiệp. Những sáng kiến ấy thể hiện tinh thần "nghĩ toàn cầu, hành động tại địa phương", góp phần giải quyết những vấn đề thiết thực của xã hội.

Không chỉ tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, thanh niên còn là lực lượng khởi nghiệp mạnh mẽ trong các lĩnh vực đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh. Nhiều doanh nghiệp trẻ đã ứng dụng công nghệ để phát triển các giải pháp về quản lý chất thải, nông nghiệp thông minh, năng lượng tái tạo và chuyển đổi số, tạo ra những giá trị kinh tế gắn liền với trách nhiệm xã hội.

Để sức trẻ được phát huy hiệu quả hơn, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã xây dựng các chương trình hỗ trợ thanh niên thông qua nguồn vốn, đào tạo kỹ năng, cố vấn chuyên môn và tạo điều kiện tham gia vào quá trình hoạch định chính sách. Những cơ chế này giúp thanh niên có thêm cơ hội biến ý tưởng thành hiện thực và mở rộng tác động tích cực đến cộng đồng.

Tuy nhiên, con đường ấy vẫn còn không ít thách thức. Nhiều dự án cộng đồng gặp khó khăn vì thiếu nguồn lực tài chính, thiếu kinh nghiệm quản lý hoặc chưa có môi trường thuận lợi để phát triển lâu dài. Bên cạnh đó, không ít thanh niên vẫn mong muốn tiếng nói của mình được lắng nghe nhiều hơn trong các chính sách và chương trình phát triển.

Vì vậy, bên cạnh sự chủ động của tuổi trẻ, rất cần sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và cộng đồng để tạo dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện. Khi được trao cơ hội, được trang bị kiến thức và được tin tưởng, thanh niên sẽ có điều kiện phát huy tối đa năng lực sáng tạo và tinh thần cống hiến.

Phát triển bền vững không bắt đầu từ những điều quá lớn lao mà từ những hành động giản dị mỗi ngày: giảm sử dụng nhựa dùng một lần, trồng thêm cây xanh, tiết kiệm năng lượng, tham gia các hoạt động tình nguyện hay lan tỏa lối sống xanh đến những người xung quanh. Mỗi việc làm nhỏ đều có thể góp phần tạo nên những thay đổi tích cực cho cộng đồng.

Thanh niên không chỉ là thế hệ kế thừa mà còn là lực lượng kiến tạo tương lai. Với nhiệt huyết, tri thức, tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến, tuổi trẻ sẽ tiếp tục là động lực quan trọng đưa các mục tiêu phát triển bền vững từ định hướng thành hiện thực, góp phần xây dựng một thế giới xanh hơn, công bằng hơn và thịnh vượng hơn cho tất cả mọi người.