Có điều gì đó thật dễ chịu ở một bát cơm Nhật được nấu chuẩn: từng hạt cơm bóng nhẹ, quyện vào nhau vừa đủ mà vẫn mềm thơm, không nát.

Có lẽ bạn cũng từng nhận ra rằng dù làm theo công thức, kết quả vẫn có thể “lúc được lúc không”: khi thì cơm nhão, khi lại sượng, thiếu độ dẻo.

Thực ra, để nấu cơm Nhật ngon không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp mà nằm ở những bước nhỏ, có chủ đích, tạo khác biệt rất lớn. Dưới đây là hướng dẫn giúp bạn làm đúng ngay từ lần sau và giữ chất lượng ổn định mỗi lần nấu.

1. Chọn đúng loại gạo

Nền tảng của bát cơm Nhật ngon bắt đầu từ chính hạt gạo. Bạn nên dùng gạo hạt ngắn hoặc hạt trung vì hàm lượng tinh bột phù hợp, khi nấu sẽ dẻo nhẹ và hơi kết dính—đúng chuẩn cơm ăn kèm món Nhật.

- Chú ý độ mới: Ưu tiên gạo được đóng gói trong vòng 6 tháng gần nhất. Gạo mới hút nước tốt hơn và chín đều hơn.

- Tránh trộn nhiều thương hiệu: Mỗi thương hiệu có mức hút nước khác nhau. Trung thành với một loại giúp bạn dễ canh nước và cho kết quả ổn định.

- Nên vo gạo: Dù là gạo chất lượng cao vẫn nên vo. Vo đến khi nước trong hơn để loại bớt tinh bột thừa, tránh cơm dính quá mức.

Ví dụ, bạn thường chỉ cần vo 2–3 lần là đủ. Sau khi vo, để gạo ráo khoảng 30 phút để hạt gạo “ngậm” lượng nước vừa phải trước khi nấu, cơm sẽ chín đẹp và tơi dẻo hơn.

2. Tầm quan trọng của bước ngâm

Ngâm gạo là bước hay bị bỏ qua nhưng lại cực kỳ quan trọng để cơm chín đều. Khi ngâm, hạt gạo hút nước đồng nhất, nhờ vậy thời gian nấu cũng hợp lý hơn và cơm ít bị sống lõi.

- Ngâm nhanh: Nấu hằng ngày có thể ngâm 20–30 phút ở nhiệt độ phòng.-

Ngâm lâu hơn: Nếu bạn thích cơm mềm hơn và dẻo hơn, hãy ngâm 45–60 phút.

- Ngâm nước lạnh: Ở nơi thời tiết nóng, ngâm bằng nước lạnh giúp hạn chế gạo bị lên men hoặc nhanh hỏng.

Ví dụ, nếu bạn chuẩn bị gạo từ buổi sáng để nấu bữa tối, gạo sẽ có đủ thời gian ngâm, nhờ đó khi nấu xong cơm đạt kết cấu mềm dẻo rất dễ chịu.

3. Tỷ lệ nước và gạo

Sai lầm phổ biến nhất khi nấu cơm là cho quá nhiều hoặc quá ít nước. Cơm Nhật thường cần ít nước hơn một chút so với nhiều loại gạo khác.

- Tỷ lệ tiêu chuẩn: Dùng 1 cốc gạo với 1,1–1,2 cốc nước đối với gạo hạt ngắn.

- Điều chỉnh theo độ mềm: Nếu bạn thích cơm mềm hơn, thêm khoảng 1 muỗng canh nước.

- Tránh thất thoát hơi nước: Dùng nắp kín để hạn chế nước bay hơi trong lúc nấu.

Mẹo nhỏ: Đong nước theo thể tích giúp bạn lặp lại kết quả dễ dàng. Nếu bạn nấu cơm thường xuyên, cân điện tử cũng là trợ thủ hữu ích để tăng độ chính xác và ổn định.

4. Kỹ thuật nấu

Dù bạn dùng nồi cơm điện hay nấu trên bếp, cách làm vẫn quyết định chất lượng.

- Nồi cơm điện: Làm theo hướng dẫn về tỷ lệ gạo–nước, nhưng sau khi cơm chín hãy để ủ 10–15 phút rồi mới mở nắp.

- Nấu bếp: Đun gạo và nước đến khi sôi, sau đó hạ lửa nhỏ và nấu 15–18 phút. Tránh mở nắp quá sớm.

- Bước “xới và thoát hơi”: Cơm chín xong, dùng xẻng hoặc muỗng xới nhẹ để hơi nước thoát đều, giúp cơm tơi và ráo đẹp.

Ví dụ, mở nắp quá sớm dễ khiến cơm bị vón cục, dính đáy hoặc chín không đồng đều. Chờ đủ thời gian sẽ cho kết cấu nhẹ, tơi và “bông” hơn.

5. Tăng hương vị

Cơm Nhật vốn đã ngon khi ăn riêng, nhưng vài điểm nhấn nhỏ có thể làm hương vị trở nên sâu và hấp dẫn hơn.

- Tảo bẹ: Thả một miếng tảo bẹ vào nồi để cơm có vị ngọt dịu và đậm đà tự nhiên.

- Giấm gạo: Nếu làm cơm trộn kiểu sushi, sau khi cơm chín có thể trộn thêm vài muỗng cà phê giấm gạo theo khẩu vị.

- Giữ ấm đúng cách: Nên dùng cơm ngay hoặc đậy kín để giữ nhiệt và độ ẩm, giúp cơm không bị khô mặt.

Chỉ cần rắc một nhúm muối thật nhỏ trước khi nấu cũng có thể làm vị cơm trở nên “tròn” và thơm hơn.

6. Mẹo bảo quản

Cơm nguội nếu xử lý sai rất dễ bị khô cứng, mất độ mềm dẻo. Vì vậy, khâu bảo quản cũng quan trọng không kém lúc nấu.

- Làm nguội nhanh: Trải cơm ra khay mỏng để cơm hạ nhiệt nhanh trước khi cho vào tủ lạnh.

- Đựng kín: Bảo quản trong hộp kín để hạn chế thất thoát độ ẩm.

- Hâm nóng đúng cách: Có thể hấp lại cơm, hoặc rưới vài giọt nước rồi mới quay lò vi sóng để cơm mềm trở lại.

Ví dụ, nếu bảo quản đúng, cơm nguội vẫn giữ được độ dẻo, rất hợp để làm cơm chiên hoặc nắm cơm mà không bị khô bở.

Nấu cơm Nhật giống như một “nghệ thuật” hơn là công thức cứng nhắc nhưng chỉ cần vài bước chuẩn chỉnh, bạn hoàn toàn có thể tạo ra những hạt cơm tơi mềm, bóng dẻo và hơi kết dính vừa đủ mỗi lần nấu. Lần tới khi thưởng thức một bát cơm, hãy để ý sự khác biệt mà những chi tiết nhỏ mang lại. Một bát cơm ngon không chỉ ăn kèm cho tròn bữa mà nó có thể nâng tầm cả bữa ăn.