Hãy hình dung bạn đang đi một chuyến đường dài bằng xe điện. Bạn đã lên lộ trình cẩn thận và biết rằng phía trước khoảng 160 km sẽ có một trạm sạc.

Khi tấp vào trạm, bạn bắt gặp tấm biển “ngừng hoạt động” đáng sợ hoặc tệ hơn, trạm vẫn chạy nhưng tốc độ sạc chậm đến mức phát bực. Với nhiều tài xế, cảnh này chẳng hề xa lạ. Chuyển dịch sang xe điện là một trong những bước tiến đáng phấn khích nhất hướng tới tương lai bền vững, nhưng đi kèm là một loạt thách thức—trong đó nổi bật nhất là tốc độ sạc và hệ thống hạ tầng cần thiết để đáp ứng nhu cầu.

Vì sao tốc độ sạc quan trọng?

Tốc độ là yếu tố then chốt khi nói về sạc xe điện. Giống như trạm xăng có thể đổ đầy bình xe truyền thống chỉ trong vài phút, người dùng xe điện cũng mong sự tiện lợi của việc sạc nhanh và gọn. Tuy nhiên, thực tế là sạc một chiếc xe điện thường mất nhiều thời gian hơn so với đổ xăng. Vậy làm thế nào để cải thiện điều này?

1. Hiểu về các cấp độ sạc

Không phải trạm sạc nào cũng giống nhau. Hiện có ba cấp độ sạc xe điện chính:

o Cấp 1: Sạc bằng ổ điện gia đình tiêu chuẩn, cho khoảng 3–8 km phạm vi di chuyển mỗi giờ. Đây là lựa chọn chậm nhất và hầu như không phù hợp cho những chuyến đi dài.

o Cấp 2: Thường gặp ở các trạm sạc công cộng, cho khoảng 16–48 km phạm vi di chuyển mỗi giờ.

o Sạc nhanh một chiều (Cấp 3): “Vũ khí thay đổi cuộc chơi”, có thể bổ sung khoảng 96–160 km chỉ trong 20 phút. Đây là tốc độ mà người lái xe nào cũng mơ ước, nhưng cũng là loại tốn kém nhất để lắp đặt.

2. Tác động của tốc độ sạc đến việc phổ cập xe điện

Sạc chậm có thể trở thành “điểm trừ chí mạng” khiến nhiều người ngần ngại mua xe điện. Thậm chí, các nghiên cứu cho thấy gần 40% người đang dùng xe điện nói rằng thời gian sạc là một trong những điều khiến họ bực nhất. Sạc càng nhanh, người lái càng tự tin chuyển sang xe điện.

Nút thắt của hạ tầng

Dù công nghệ xe điện phát triển rất nhanh, hạ tầng sạc lại chật vật để theo kịp. Để sạc nhanh trở nên phổ biến, hệ thống hiện có cần một cuộc “đại tu” đáng kể.

3. Mở rộng mạng lưới sạc nhanh

Trạm sạc nhanh có chi phí lắp đặt cao. Hạ tầng cần thiết—từ nguồn điện cho tới việc xây dựng trạm khá phức tạp và đòi hỏi đầu tư lớn. Những thành phố, thị trấn có lượng xe điện cao không thể chỉ dựa vào vài điểm sạc rải rác; họ cần một mạng lưới đồng bộ và dày hơn. Chẳng hạn, mạng lưới Supercharger của Tesla đã tiến được một chặng dài, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm để sạc nhanh trở thành lựa chọn phổ quát cho mọi dòng xe điện.

4. Giới hạn của nguồn cung điện

Một thách thức lớn là trạm sạc nhanh cần lượng điện cực kỳ lớn. Ví dụ, một bộ sạc cấp 3 có thể “kéo” tới 400 kW. Điều này có thể gây áp lực lên lưới điện địa phương, nhất là vào giờ cao điểm. Khi ngày càng nhiều xe điện lăn bánh, nhu cầu về hạ tầng sạc nhanh vừa ổn định vừa mạnh mẽ sẽ càng tăng.

Đang làm gì để cải thiện việc sạc xe điện?

Dù khó khăn còn đó, tin vui là tiến bộ đang diễn ra từng ngày.

5. Công nghệ sạc mới

Các kỹ sư đang phát triển những công nghệ sạc tốt hơn và nhanh hơn. Nhiều công ty đang đầu tư vào bộ sạc công suất cao, có thể nạp pin xe điện trong vòng dưới 30 phút. Những giải pháp thay thế như đổi pin—tức là đổi cụm pin đã cạn lấy cụm pin đầy—cũng đang được nghiên cứu như một hướng đi khác thay cho kiểu sạc truyền thống.

6. Hợp tác và đầu tư

Nhiều doanh nghiệp đang bắt tay nhau để mở rộng mạng lưới trạm sạc. Chẳng hạn, các hãng xe như Volkswagen, Ford và BMW đã hợp tác với các mạng lưới sạc để lắp đặt trạm sạc nhanh dọc các tuyến cao tốc lớn. Những liên minh như vậy đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng hạ tầng đủ mạnh để xe điện có thể phổ cập rộng rãi.

Nhìn về tương lai

Tương lai của sạc xe điện rất đáng kỳ vọng, nhưng vẫn còn nhiều việc cần hoàn thiện. Nhu cầu xe điện tăng đến đâu, hạ tầng hỗ trợ phải lớn mạnh đến đó.

7. Giải pháp nhanh hơn, thông minh hơn

Các trạm sạc tương lai nhiều khả năng sẽ được trang bị công nghệ thông minh. Trạm sẽ “giao tiếp” với xe để xác định mức sạc tối ưu, giảm tải không cần thiết cho lưới điện và rút ngắn thời gian sạc. Những tiến bộ về sạc không dây và công nghệ pin tốt hơn cũng có thể góp phần tăng tốc quá trình.

8. Hỗ trợ và ưu đãi từ chính phủ

Các chính phủ trên thế giới đang ngày càng đầu tư mạnh vào hạ tầng xe điện. Tín dụng thuế, ưu đãi lắp sạc tại nhà và các gói tài trợ cho trạm sạc nhanh công cộng đều nằm trong nỗ lực rộng hơn nhằm khiến xe điện trở nên dễ tiếp cận và thực tế hơn với số đông.

Hành trình phía trước

Dù tốc độ sạc và hạ tầng vẫn là những thách thức lớn của xe điện, chúng không phải bài toán không có lời giải. Khi công nghệ tiếp tục cải tiến và mạng lưới sạc được mở rộng, trải nghiệm từng khiến nhiều người bực bội sẽ dần trở nên nhanh hơn, thuận tiện hơn.

Bằng cách tiếp tục đầu tư vào những mạng lưới sạc thông minh và các công nghệ tốt hơn, chúng ta có thể kỳ vọng một tương lai nơi xe điện không chỉ là lựa chọn có trách nhiệm với môi trường, mà còn là lựa chọn tiện lợi nhất cho cuộc sống hằng ngày.