Có lẽ các bạn đã không ít lần tự hỏi: nên đi tàu điện ngầm hay xe buýt?

Một bên hứa hẹn tốc độ nhanh chóng dưới lòng đất, bên kia mang đến khung cảnh thành phố trên mặt đất. Nhưng nếu nhìn xa hơn chuyện kẹt xe hay thời gian di chuyển, còn một khía cạnh khác thường bị bỏ qua — đó là cách mỗi lựa chọn ảnh hưởng đến cơ thể và tinh thần của bạn.

Chỉ cần dành khoảng một giờ trên phương tiện công cộng, bạn sẽ cảm nhận rõ sự khác biệt. Trong một toa tàu điện ngầm đông đúc, không ít người thấy mí mắt mình nặng trĩu. Ngược lại, khi đi xe buýt, dù phải dừng – chạy liên tục vì giao thông, nhiều người vẫn bước xuống xe với cảm giác ít mệt mỏi hơn. Nguyên nhân nằm ở đâu? Hóa ra, khoa học có khá nhiều điều để nói về bầu không khí bạn hít thở và cách cơ thể phản ứng với nó.

Carbon Dioxide và cảm giác mệt mỏi

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng nồng độ carbon dioxide (CO₂) là một trong những yếu tố “ẩn” lớn nhất gây mệt mỏi cho người đi lại hằng ngày. Trong một toa tàu điện ngầm chật kín, với luồng không khí tươi hạn chế, mức CO₂ có thể tăng rất nhanh. CO₂ cao không chỉ đơn giản là “không khí tù đọng” — nó tác động trực tiếp đến mức độ tỉnh táo của bạn. Nhiều nghiên cứu liên hệ CO₂ cao với đau đầu, giảm khả năng tập trung và thậm chí là cảm giác buồn ngủ nhẹ.

Đó là lý do vì sao bạn có thể thấy mệt bất thường sau một chuyến đi ngắn dưới lòng đất, dù không hề vận động nhiều. Trên xe buýt, việc cửa xe liên tục mở và không khí tự nhiên ra vào thường xuyên giúp mức CO₂ thấp hơn, nhờ đó bạn giữ được sự tỉnh táo tốt hơn. Sự khác biệt có thể không quá rõ rệt trong từng phút, nhưng nếu đi lại hằng ngày suốt một tuần, tác động này sẽ tích lũy đáng kể.

Hiệu quả thông gió

Hệ thống thông gió cũng tạo ra khác biệt lớn. Tàu điện ngầm phụ thuộc chủ yếu vào thông gió cơ học, và hiệu quả của nó thay đổi tùy theo hệ thống cũng như tuổi đời của đoàn tàu. Khi luồng khí yếu, toa tàu trở nên ngột ngạt, và cơ thể bạn “ghi nhận” sự khó chịu đó như một dạng mệt mỏi gia tăng.

Xe buýt thì khác, nhờ thiết kế của mình. Ngay cả khi điều hòa hoạt động không hiệu quả, cửa sổ và cửa ra vào vẫn liên tục đưa không khí bên ngoài vào trong. Sự trao đổi tự nhiên này làm giảm cảm giác “bí bách”. Dĩ nhiên, xe buýt cũng có nhược điểm riêng — khói bụi giao thông. Tuy vậy, những đợt tiếp xúc ngắn khi dừng đèn đỏ thường ít gây mệt hơn so với việc ngồi lâu trong một toa tàu kín với CO₂ ngày càng tăng.

Những lựa chọn nhỏ nhưng có ý nghĩa

Vậy phương tiện nào “tốt cho sức khỏe” hơn — tàu điện ngầm hay xe buýt? Câu trả lời thực sự là: tùy hoàn cảnh. Nhưng bạn hoàn toàn có thể đưa ra lựa chọn thông minh hơn dựa trên tình trạng của mình.

- Chọn xe buýt khi bạn đã mệt sẵn. Nếu bạn vừa trải qua một ngày dài và đang vật lộn với cơn buồn ngủ, không khí thoáng hơn trên xe buýt có thể giúp bạn đỡ uể oải khi đến nơi.

- Đi tàu điện ngầm vì tốc độ, nhưng hãy đứng gần cửa. Nếu không thể tránh tàu điện ngầm, đứng gần khu vực cửa ra vào — nơi không khí lưu thông thường xuyên hơn — sẽ khiến chuyến đi dễ chịu hơn.

- Dùng thiết bị hỗ trợ để tăng sự thoải mái. Một máy lọc không khí cá nhân nhỏ gọn hoặc thậm chí một chiếc khẩu trang nhẹ có thể giảm bớt tác động của không khí tù đọng trong tàu điện ngầm. Chúng không giải quyết mọi vấn đề, nhưng đủ để “giảm nhiệt” trong giờ cao điểm.

Đây không phải là những thay đổi lớn trong lối sống, nhưng chúng giúp bạn chủ động hơn với hành trình mỗi ngày, thay vì cảm giác bị nó rút cạn năng lượng.

Không chỉ là chuyện thời gian

Phần lớn mọi người đánh giá phương tiện công cộng dựa trên tốc độ và chi phí. Nhưng sự thoải mái và sức khỏe cũng là những yếu tố quan trọng. Hít thở không khí trong lành hơn và bước xuống xe với cảm giác tỉnh táo, thay vì uể oải, có thể thay đổi hoàn toàn nhịp điệu của cả ngày. Trong nhiều tuần hay nhiều tháng, những khác biệt nhỏ này thậm chí còn ảnh hưởng đến mức năng lượng, hiệu suất làm việc và căng thẳng của bạn.

Lần tới, khi phân vân giữa việc chờ xe buýt hay đi xuống cầu thang tàu điện ngầm, hãy tự hỏi: chuyến đi nào sẽ khiến mình cảm thấy tốt hơn hôm nay? Đôi khi, tiết kiệm năm phút không đáng để đổi lấy cái đầu mờ mịt hay đôi mắt nặng trĩu.

Không có “kẻ chiến thắng” tuyệt đối trong cuộc so sánh giữa tàu điện ngầm và xe buýt — mọi thứ phụ thuộc vào hoàn cảnh, thời điểm và cảm giác của bạn trong ngày hôm đó. Nhưng khi bạn bắt đầu để ý đến chất lượng không khí và mức độ mệt mỏi trong hành trình hằng ngày, có lẽ bạn sẽ nhìn lại khái niệm “tốt cho sức khỏe” theo một cách khác. Và biết đâu, chính lựa chọn nhỏ ấy sẽ quyết định việc bạn lê bước mệt nhoài suốt buổi tối hay vẫn còn đủ năng lượng để tận hưởng nó.